Grad Jagodina
29
0
Grad Jagodina
ISTORIJA GRADA JAGODINE

Najstariji tragovi života na tlu Jagodine potiču iz mlađeg kamenog doba oko 5500 godina pre nove ere. U prvom veku nastalo je Rimsko naselje pod "Đurđevim brdom".

Srednjovekovno selo Jagodna prvi put se pominje 15. jula (28. jula po novom kalendaru) 1399. godine u jednom dopisu Kneginje Milice i njenih sinova Stefana i Vukana, Dubrovačkoj opštini. Ovaj dokument je prvi sačuvani pisani podatak da je Jagodina postojala u 14. veku, ali da je bila i privremena vladaraska rezidencija.

8. jula 1411. godine Despot Stefan Lazarević, održao je u tadašnjoj Jagodnjoj, Sabor uz prisustvo sveštenika i vlastele, na kome je doneo zlatopečatnu povelju (hrisovulju) kojom je manastiru Hilandar dodelio nove povlastice i imanja.

U vreme Turaka na teritoriji Jagodine nastalo je naselje, koje su Turci nazvali Jagodina palanka, pa otuda kasnije i sadašnje ime. U tom periodu uloga Jagodine bila je uglavnom saobraćajna, kao stanica radi prenoćišta.

Sa Kočinom krajinom 1788-1791. godine počinju oslobodilački ratovi srpskog naroda protiv Turaka. Dve najvažnije bitke na samom početku Prvog srpskog ustanka odigrale su se u Jagodini. U prvoj bici, Karađorđe je pretrpeo neuspeh, dok je u drugoj pobedio Turke i tako oslobodio Jagodinu. Posle Drugog srpskog ustanka Jagodina se privredno stabilizuje i razvija se u pograničnu varoš (do 1833.xgod.) tadašnje Miloševe Srbije.

Na početku XIX veka grad je imao oko 200 dućana i 330 zanatlijskih radnji. Pedesetih godina XIX veka otvoreni su prvi industrijski objekti, kao i škole, apoteke, bolnica i to:

1846. - Prva fabrika stakla Avrama Petronijevića, ujedno i prvi industrijski objekat u Srbiji
1850. – Radionica za proizvodnju plovnih objekata
1851. - Prvo čitalište
1852. - Prva apoteka Đorđa Krstića
1867. - Osnovana prva bolnica
1869. - Osnovana Jagodinska realka
1879. - Druga staklara Nacka Jankovića
1884. - Prva banka – Jagodinska štedionica
1884. - Izgrađena je železnica i prvi voz prolazi kroz Jagodinu
1898. - Osnovana je Jagodinska muška učiteljska škola

Početkom XX veka Jagodina je imala veliki broj industrijskih preduzeća, kao i zanatskih i trgovinskih radnji, a 1902.godine otpočela je sa radom i klanica Pietra Klefiša.

Jagodinu su od okupatora u Drugom svetskom ratu oslobodile jedinice Crvene armije, 17. oktobra 1944. godine. Grad, tada opština, 22. septembra 1946. godine dobija ime Svetozarevo po socijalisti Svetozaru Markoviću, međutim na referendumu 1992.godine vraća mu se staro ime Jagodina.
Pročitaj više